Home

Andy-Warhol-001

Andy Warhol was een visionair. Hij voorspelde dat in de toekomst iedereen 15 minuten wereldberoemd zal zijn. En dat herhaling in een kunstwerk, van blikken soep bijvoorbeeld, net betekenis oplevert. Vandaag gaat iedereen online. Foto’s van de voorbije vakantie, filmpjes van je eerste pianoconcert, informatie over je job of je kind, het is allemaal op het internet te vinden. Zijn wij bijzonder? Of zijn wij ook maar een eindeloze herhaling van steeds dezelfde beelden? “Wij bestaan omdat we foto’s van onszelf op internet zetten”, schrijft Jeanette Winterson in een essay over Warhol. Of hoeveel hits denk jij dat de trefwoordcombinatie ‘amazing people’ op You Tube oplevert?

Link naar artikel

“In the future, everyone will be world-famous for 15 minutes.” Dat heeft Andy Warhol, Amerikaanse Pop Artist, voor het eerst gezegd in 1968. Zijn woorden bleken zo profetisch dat het bijna griezelig is. Vandaag heeft iedereen, van je grootmoeder tot de hond van de buren, een profiel op Facebook. Televisiezenders die een variant op The X-Factor of een andere talentenjacht uitzenden, zijn gegarandeerd zeker van hun advertentie-inkomsten. Politiek België, van een derderangs politicus tot de premier, twittert dat het een lieve lust is. Anonimiteit was nog nooit zo relatief en bekendheid is meer dan ooit binnen handbereik.

“The new generation is up-load. We exist by posting photos of ourselves on the Web. Anonymity is a temporary condition – where you are before your video goes viral. Celebrity is visibility. Visibility is celebrity. The desire to be seen – not simply noticed or known – is so tangled up with contemporary ideas about identity that it is impossible to talk about identity as a private matter anymore. That philosophical absurdity – Does a thing exist if no one is looking at it? – has a new answer: No.” Dit schrijft de Britse auteur Jeanette Winterson naar aanleiding van een veiling van Andy Warhol’s kunst.

Andy Warhol, gestorven in 1987, wist waarover hij het had toen hij sprak over 15 minuten wereldberoemd zijn. Hij had affiniteit met de reclamewereld en werd zelf een begrip in de kunstwereld en ver daarbuiten. Zijn haar en gezicht fungeerden daarbij als logo. Hij had “the look of being looked at”. Hij keek met een blik alsof hij het object was.

Een van zijn meest beroemde werken is de ‘Campbell Soup Cans’, dat bestaat uit 32 geschilderde blikken soep. Als een blik soep kunst is, dan kunnen we allemaal kunstenaar worden. “Maar als alles kunst is, is niets kunst. En ondertussen weten we dat dat niet klopt”, schrijft Winterson. De afbeelding van een blik soep als kunst, of thegirl next door als beroemdheid, de parallel is niet moeilijk te trekken. Maar dan is de volgende conclusie: als iedereen online gaat, is niemand nog beroemd.

Art is authenticity”, en die authenticiteit ligt voor het grijpen. In het geval van Warhol’s soep geeft enerzijds het object (het blik) en anderzijds de kijkervaring (door het object 32 keer af te beelden) aan huistuinenkeukenmateriaal een nieuwe betekenis. Onbetaalbaar, want persoonlijk, en gratis. Door het object steeds maar te herhalen, maar de kleur, de textuur en bepaalde accenten te veranderen, verplichtte Warhol ons om te focussen. “He asks for concentration,” schrijft Winterson. Hij heeft ons op een unieke manier naar reclame en kunst leren kijken. Ofwel, in Winterson’s woorden: “The surface gives way to what is under the surface.

De Nederlander Erik Kessels deed vorig jaar als gastcurator voor de tentoonstelling What’s next? The Future of the Photography Museum in het Foam in Amsterdam een interessant experiment. Hij printte alle foto’s uit die op 24 uur tijd werden geüpload in Flickr. Dat resulteerde in kamers vol met bergen foto’s, letterlijk. “By printing all the images uploaded in a 24-hour period, I visualise the feeling of drowning in representations of other peoples’ experiences,” vertelt Kessel zelf over de installatie . Wat zit er onder het oppervlak van al die foto’s, maar ook van die filmpjes en quotes?

Misschien is het voor velen onder ons een bewijs dat we bestaan (Evidence = existence, volgens Winterson.) Net zoals Warhol 600 Time Capsules  samenstelde voor het nageslacht: kartonnen dozen met vliegtuigtickets, uitgeknipte krantenartikels, restjes eten,… Maar toen hij die begon samen te stellen, wist hij natuurlijk al dat hij een beroemdheid was, en ook na zijn dood ging blijven. De meesten onder ons zijn nog steeds ‘gewone stervelingen’, of niet?

Toch nog even terug over herhaling en de focus. Het trefwoord ‘sunset’ levert (bij het schrijven van dit artikel) op Flickr 11.597.380 resultaten op . Terwijl de zon overal dezelfde is, enkel de wolken, de omgeving en de kleur van de hemel veranderen. Steeds weer andere mensen herhalen het object, of bekijken steeds opnieuw het filmpje. Andere mensen, nieuwe betekenissen. Het zijn beelden over hetzelfde thema, alleen de acteurs variëren. Hoe bijzonder zijn we dan nog, als fotograaf, regisseur of schrijver? De trefwoordencombinatie ‘amazing people’ levert ongeveer 1.500.000 hits op op You Tube . Terwijl je dit leest, zijn er alweer meer. Weet dus dat je niet de enige bent. En dat de vraag ‘word jij nog niet herkend bij de bakker?’ eigenlijk een retorische is.

Jij leest dit artikel op de site van iStoire, wat wil zeggen dat je toegang hebt tot het internet. Prijs jezelf gelukkig, want 65 % van de wereldbevolking is nog steeds offline . Wat bijgevolg wel wil zeggen dat 2,45 miljard mensen potentieel over je schouder meekijkt naar jouw handel en wandel op het wereldwijde web. Winterson eindigt haar betoog met het wondermooie en toepasselijke citaat van T.S. Eliot: “For the roses had the look of flowers that are looked at”. Kijk, maar wees je ervan bewust dat je je wereld vervormt. Kijk in de lens, maar weet dat de wereld meekijkt.

Eerst verschenen op iStoire – online magazine over lezen en schrijven.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s